Twierdza Warszawa

Warszawa była carską twierdzą i to całkiem sporą. No i co z tego? A choćby i to, że forteczna funkcja odcisnęła piętno na historii, architekturze, rozplanowaniu miasta. Co po twierdzy zostało poza Cytadelą i paroma ogólnie znanymi fortami? Inne, mniej znane, niedostępne forty, ich resztki, miejsca po nich. Ślady wałów, fos. Układ ulic, zabudowy. Więcej można się dowiedzieć np. z książki Lecha Królikowskiego "Twierdza Warszawa". Nasz skromny projekt „Śladami Twierdzy Warszawa” jest w trakcie realizacji, już od dawna. Na bazie dawnych, przedwojennych planów stworzyliśmy mapę twierdzy. Korzystając z niej w terenie, starając się odtworzyć dawną topografię okolicy, wybieramy się na poszukiwania istniejących i nieistniejących obiektów. Pieszo, a ostatnio najczęściej rowerem. Przemierzyliśmy już wewnętrzny pierścień fortów, które niegdyś były połączone w znacznej części wałami ziemnymi i fosami. Niewiele z tego zostało lecz jednak. Obecnie odwiedzamy forty pierścienia zewnętrznego. Każdy z nich to zgrabny cel wycieczki rowerowej. Wszelkie odkryte ślady i obiekty nanosimy na naszą mapę. Praktyczniejsze znaczenie miałaby może mapa dostępności obiektów, lecz wymagałaby ciągłych aktualizacji bo forty zdają się zmieniać właścicieli i przeznaczenie jak rękawiczki. A tak na marginesie tablice „teren prywatny” skutecznie zastąpiły „teren wojskowy” nie tylko tutaj.

Przykładową wyprawę rowerową do fortu Wawrzyszew. wspominam na innej stronie.

Powrót